รูปแบบการพัฒนานโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพระดับท้องถิ่น ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย

เนื้อหาบทความหลัก

พิรุฬห์ ศิริทองคำ

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์กระบวนการนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ และปัจจัยที่ส่งผลต่อกระบวนการนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพระดับท้องถิ่น ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสังเคราะห์เอกสารจากโครงการถอดบทเรียนการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพแบบมีส่วนร่วมให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมในระดับตำบล พื้นที่ภาคเหนือ และการสัมภาษณ์เชิงลึก การวิจัยเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม จำนวน 400 ชุด สุ่มตัวอย่างโดยวิธีเจาะจง ผู้ที่มีส่วนร่วมในกระบวนการนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพในพื้นที่เป้าหมาย จำนวน 52 ตำบล วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ โดยแปลผลจากโปรแกรมสำเร็จรูป แสดงค่าทางสถิติเชิงพรรณนา ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความถดถอยพหุแบบขั้นตอน


     ผลการวิจัยพบว่า กระบวนการนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ มี 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1)การก่อตัวของนโยบาย 2)การกำหนดนโยบาย 3)การนำนโยบายไปปฏิบัติ 4)การติดตามประเมินผล ประเด็นนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ แบ่งเป็น 6 ด้าน คือ ด้านระบบสุขภาพชุมชน ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม ด้านสิ่งเสพติดและอบายมุข ด้านเกษตรกรรมยั่งยืน ด้านสวัสดิการชุมชน ด้านคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เด็กและเยาวชน ปัจจัยที่ส่งผลต่อกระบวนการนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ ได้แก่ ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยสภาพแวดล้อม ปัจจัยการมีส่วนร่วม และปัจจัยสนับสนุน โดยปัจจัยย่อยที่มีค่าสัมประสิทธิ์ของตัวพยากรณ์ที่เป็นปัจจัย จำนวน 5 ปัจจัย ได้แก่ ด้านระดับการศึกษา ด้านเศรษฐกิจ ด้านการให้ข้อมูลข่าวสาร ด้านการบริหารจัดการ และ ด้านแหล่งสนับสนุน มีค่าสัมประสิทธิ์เท่ากับ .664, .361, .213, .255 และ .073 ตามลำดับ ตัวพยากรณ์ทั้งหมดมีอำนาจในการพยากรณ์อิทธิพลต่อกระบวนการนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ ได้ร้อยละ 48.4 และมีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของการพยากรณ์เท่ากับ .775 รูปแบบการพัฒนานโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพระดับท้องถิ่น มีองค์ประกอบในการขับเคลื่อนนโยบาย ได้แก่ 1. ผู้แสดงทางนโยบาย 2. ภารกิจของนโยบายสาธารณะระดับท้องถิ่น 3. กระบวนการนโยบาย 4. ปัจจัยที่ส่งผลต่อกระบวนการนโยบาย และ5. นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพแบบมีส่วนร่วม

คำสำคัญ

รายละเอียดบทความ

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ และ อนุพงษ์ สุจริยากุล. (2543). นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.

ประเวศ วะสี. (2552). กระบวนการนโยบายสาธารณะ. นนทบุรี : สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.

อำพล จินดาวัฒนะ. (2552). การพัฒนานโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพแบบมีส่วนร่วม ตามพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550. นนทบุรี : สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.